16 december 2019,

Silencio por favor: installatie, fotografie en stilte in het P.J. Vethgebouw

Het Rapenburg op, een steegje in, onder een poortje door, een trap op en je staat in het P.J. Vethgebouw van Universiteit Leiden. Daar, in bibliotheekruimte 0.03, exposeren Emma van Noort en Zoë van de Kerkhof met Silencio por favor/Stilte alstublieft. De fotografie van Zoë en de installaties van Emma vormen samen een serene tentoonstelling die voor iedereen te bezoeken is. Maar dan wel stil zijn graag, want er wordt gestudeerd. Met Zoë en Emma gingen we in gesprek en namen we (zonder te praten) alvast een kijkje.

Emma: ‘We zijn al heel lang vrienden en hadden al een tijd het idee om samen iets te gaan doen. Ik was betrokken bij Liquid Society en via die organisatie kwam ik bij ACPA terecht, de Academy of Performing Arts van Universiteit Leiden. Ik bedacht om met Zoë samen te werken en toen is het eigenlijk uit de hand gelopen. We zouden eigenlijk de expositieruimte hier tot onze beschikking krijgen. Maar toen kregen we een tour door het gebouw en zagen we de bibliotheek.’

Zoë: ‘Een fantastische ruimte. Een beetje brutaal hebben we gevraagd of we hem mochten gebruiken. Daar werd aarzelend op gereageerd, maar een maand later kregen we de bevestigende mail.’ 

Hoe zijn jullie in de eerste plaats bij de Universiteit Leiden terecht gekomen?

Emma: ‘Dat idee kwam via Liquid Society. Eén van de leden, Carlos, doet hier zijn PhD en Rosalien van der Poel van ACPA had ik al eens gesproken op het Cultuurontbijt. Zo kwam de boel op gang. Ik maak altijd werken op locatie en de Universiteit heeft gewoon heel veel mooie gebouwen.’

Zoë: ‘Ik heb antropologie gestudeerd in Leiden en kreeg meteen een gevoel van thuiskomen.’

Dus jullie kregen die prachtige ruimte en dan moet je er iets mee gaan doen. Hoe gingen jullie van start?

Zoë: ‘Emma en ik werken beiden graag rond het thema van stilte. De stilte middenin de stad, tussen de hectiek, die zoek ik met mijn camera altijd op. Ik reis heel veel en veel van mijn foto’s zijn gemaakt in Spaanstalige landen. In de bibliotheek hoor je vaak ‘stilte alstublieft’ en dat werd op die manier ‘Silencio por favor.’

Emma: ‘Het werk hangt in een stilteruimte, dat maakt het extra grappig. Onze disciplines en vormen liggen ver uit elkaar, maar conceptueel hebben we juist wel veel raakvlakken. Zoë maakt verstilde portretten, ik laat me inspireren door de ruimte waarin ik iets maak. Ik maak de mensen op een subtiele manier graag bewuster van waar ze zijn.’

Jullie werken dus los van elkaar maar ergens valt het werk ook samen. Hoe gaat dat in zijn werk?

Emma: ‘Wat heel leuk is, is juist het contrast. Het valt samen in het concept en natuurlijk hebben we afspraken gemaakt en ieder met onze eigen blik naar elkaars werk gekeken. Het contrast is waar het samenvalt.’

Zoë: ‘Wat we ook vaak horen is dat we goed bij elkaar passen omdat we allebei veel met licht werken. Met fotografie is dat natuurlijk heel logisch, maar jij hebt dat misschien wel meer bewust gedaan dan ik.

Emma: ‘Ik bedenk net dat het meer onbewust is. De abstracte werken gaan over schaduwen en dat komt onbewust misschien wel door jouw foto’s. We hebben ze ook uitgezocht op de schaduwwerking. Ergens gaat dat toch samen.’

Komt dat ook terug in de opstelling?

Emma: ‘Er zijn drie kasten: één lange en twee kleinere. In de grote kast hebben we samen de tentoonstelling gemaakt en we hebben allebei één kleine kast waarin we ons eigen werk laten zien.’

Zoë: ‘Het is een overloop van de ene naar de andere en zo is het ook weer een geheel. Je wordt natuurlijk wel beperkt door de kasten, het is niet als een lege muur waar je van alles kunt ophangen. Het is allemaal monumentaal, dus je mag ook zeker niet boren. Mijn foto's worden begeleid door de verhalen die ik schrijf, dus daar moest ook plek voor gevonden worden.

Emma: ‘De raamwerken die ik heb gemaakt heb ik laten lasersnijden, ze zijn gebaseerd op het glas in lood hier in het trapgat.’

Vorige keer dat we elkaar spraken was je met wolken bezig, en nu ben je bij ramen terechtgekomen.

Emma: ‘Ik wilde eerst ook wel wolken, maar hoe het nu geworden is komt door hoe het gebouw is. Hoe cleaner de ruimte, hoe figuratiever mijn werk. Deze ruimte is van zichtzelf al heel aanwezig en het werk van Zoë is figuratief, dus dan merk ik dat mijn eigen werk wat abstracter wordt.’

Zoë: ‘Heel veel mensen zeggen dat het zo goed in de ruimte past, alsof het er altijd al was.’

De tentoonstelling is nog tot ver in het voorjaar te zien, maar jullie hebben vast alweer nieuwe plannen.

Emma: ‘Het wordt even winterslaap in mijn atelier, de winter is een mooie tijd voor reflectie. Terugtrekken, nieuw werk maken.’

Zoë: ‘Ik ben op zoek naar een nieuwe baan waarin ik lesgeven en fotografie kan combineren. En binnenkort ga ik in Frankrijk een schrijfcursus volgen bij Wim Daniëls. Ik zet mijn camera ook even op winterslaap en ga met mijn pen aan het werk.’

 

Silencio por favor/Stilte alstublieft is tot en met 30 april te zien in ruimte 0.03 van het P.J. Vethgebouw. Kijk hier voor meer informatie.

 

Sophie Jansen